Teren dzisiejszej gminy Krzemieniewo w województwie wielkopolskim, to obszar bardzo specyficzny ze względu na swoje zaszłości historyczne. Położony zawsze na uboczu wielkiej polityki, pozbawiony możliwości wykorzystania w pełni swojego potencjału gospodarczego jakim było rolnictwo, jednak się rozwijał. Najlepszym dowodem na to jest fakt, że pierwsze wzmianki historyczne o istniejących tu miejscowościach sięgają czasów średniowiecza, co nawet w przypadku takiego regionu jak Wielkopolska, nie jest powszechne.
Sprawą oczywistą jest także, że osadnictwo na tych terenach rozwijało się wcześniej, choć nigdy nie przeprowadzano tu żadnych badań archeologicznych, które by to jednoznacznie potwierdzały. Z tego powodu też, każdy zainteresowany przeszłością gminy Krzemieniewo musi bazować na źródłach pisanych, które są na dodatek bardzo rozproszone i niepełne.
Historia każdego narodu i państwa jest wypadkową tego, co dzieje się na prowincji, rozumianej jako "mała ojczyzna". W związku z tym, będziemy chcieli losy tej "małej ojczyzny" w wymiarze dzisiejszej gminy Krzemieniewo odwiedzającym tę stronę przybliżyć. Każdy, kto liczy na gotową odpowiedź na każde pytanie, srodze się jednak zawiedzie. Niewiele tu będzie komentarzy, sporo zaś różnych źródeł. Będą to rzeczy rzadko prezentowane w takiej właśnie formie. Jeżeli chcesz poznać historię naszego terenu, zapraszamy do częstych odwiedzin.

Auf dem Gebiet der Krzemieniewo-Gemeinde gibt es noch heute viele Spuren von früheren deutschen Einwohnern. Das sind aber meistens verschiedene Gebäude. Es fehlt leider an geschriebenen Quellen. Wir haben also eine Bitte an ehemaligen Einwohnern von Krzemieniewo (Feuerstein) oder an ihren Nachwüchsen, ob sie vielleicht uns Nachrichten (Fotos, Dokumente, Tagebücher, Landkarten) zeigen könnten. Wir versprechen, alles auf dieser Seite zu publizieren.
JK
Unsere e-mail Adresse:
drobnin@o2.pl

Nie wszystkie historie trafiają do podręczników. Niektóre pozostają ukryte w rodzinnych archiwach, pożółkłych kronikach parafialnych, starych fotografiach i pamięci kolejnych pokoleń. Czasami trzeba wielu miesięcy pracy, by wydobyć je z zapomnienia. Czasami potrzeba również odwagi, by opowiedzieć je na nowo.
Taką właśnie drogę przeszła Olga Kownacka, uczennica II Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Lesznie, która zdobyła II miejsce w Polsce podczas finału ogólnopolskiego konkursu historycznego „Ślady ziemiaństwa w krajobrazie, kulturze, społeczeństwie”. Finał odbył się 29 maja 2026 roku w Nowym Dworze w Goszycach koło Krakowa i zgromadził najlepszych młodych badaczy historii z całego kraju.

Osiągnięcie to ma szczególny wymiar nie tylko ze względu na rangę konkursu, organizowanego w ramach wieloletniego projektu „Ziemianie polscy w XX wieku”, lecz także z powodu charakteru pracy, która przyniosła autorce sukces.

Jej bohaterem został Stefan Ponikiewski (1881–1941) – wielkopolski ziemianin z Drobnina, uczestnik życia publicznego II Rzeczypospolitej, poseł na Sejm Ustawodawczy, działacz społeczny, fundator kościoła parafialnego oraz człowiek głęboko związany z lokalną wspólnotą. Nie należał do postaci szeroko znanych. Jego nazwisko nie pojawia się w większości opracowań poświęconych historii Polski. Tym bardziej imponujące było podjęcie próby odtworzenia jego losów niemal od podstaw.
Praca zatytułowana „Stefan Ponikiewski (1881–1941). Między ziemią a państwem” nie ogranicza się jednak do klasycznej biografii. Oparta na dokumentach archiwalnych, źródłach prasowych, materiałach rodzinnych oraz wywiadach przeprowadzonych z potomkami bohatera, stała się próbą pokazania całego świata wartości, który przez pokolenia kształtował polskie ziemiaństwo.
Autorka ukazała Ponikiewskiego jako człowieka funkcjonującego pomiędzy dwoma porządkami. Z jednej strony był gospodarzem odpowiedzialnym za rodzinny majątek i lokalną społeczność. Z drugiej – uczestnikiem życia publicznego odradzającego się państwa polskiego, angażującym się w działalność społeczną, gospodarczą i polityczną. To właśnie owo „między ziemią a państwem” stało się osią całej opowieści.
Szczególną uwagę zwraca druga część pracy. Po zakończeniu części źródłowej autorka zdecydowała się na rozwiązanie rzadko spotykane w szkolnych opracowaniach historycznych. Stworzyła rozbudowany „List do potomnych” – literacką rekonstrukcję myśli, wartości i doświadczeń Stefana Ponikiewskiego, opartą na faktach biograficznych oraz zachowanych świadectwach jego działalności.
Nie była to próba zastąpienia historii literaturą. Wręcz przeciwnie. Zabieg ten został wyraźnie oddzielony od części źródłowej i przedstawiony jako świadoma próba odtworzenia świata ideowego człowieka, którego dokumenty pokazują przede wszystkim poprzez fakty i urzędowe zapisy.
Dzięki temu praca zyskała wymiar znacznie szerszy niż tradycyjna biografia. Stała się refleksją nad odpowiedzialnością, służbą publiczną, znaczeniem wiary, pracy i patriotyzmu rozumianego nie jako deklaracja, lecz codzienny obowiązek wobec wspólnoty.
W czasach, gdy historia bywa często sprowadzana do dat i nazwisk, takie podejście zwraca uwagę na coś znacznie ważniejszego – na człowieka i jego wybory.
Sukces Olgi Kownackiej jest również dowodem na wartość historii lokalnej. To właśnie w niej często odnaleźć można odpowiedzi na pytania o to, jak naprawdę funkcjonowało społeczeństwo, jak budowano wspólnoty i w jaki sposób kolejne pokolenia rozumiały służbę wobec kraju. Wielkie procesy historyczne zawsze mają bowiem swój wymiar lokalny, a losy pojedynczych ludzi pozwalają spojrzeć na nie z perspektywy bardziej ludzkiej i bliższej codziennemu doświadczeniu.
Nie bez znaczenia pozostaje także rola opiekunki pracy, Beaty Karmińskiej, która wspierała autorkę podczas wielomiesięcznych badań i przygotowań do kolejnych etapów konkursu. Sukces w Goszycach jest efektem nie tylko talentu i zaangażowania uczennicy, lecz również przykładem tego, jak wiele może znaczyć współpraca nauczyciela z młodym pasjonatem historii.
II miejsce w Polsce jest niewątpliwie powodem do dumy dla autorki, szkoły i całego regionu. Warto jednak spojrzeć na ten sukces szerzej. Największą wartością tej historii wydaje się bowiem nie sam konkursowy laur, lecz fakt, że dzięki pracy młodej badaczki pamięć o Stefanie Ponikiewskim została przywrócona współczesnym.
A to właśnie pamięć jest często najtrwalszym zwycięstwem nad zapomnieniem.

Miało Powstanie Listopadowe wielu bohaterów. Wśród nich znalazło się dwóch przedstawicieli rodu Morawskich. Krótko po krwawej bitwie pod Grochowem, generał brygady Franciszek Morawski mianowany został (08.03.1831) ministrem wojny w Rządzie Narodowym. Pod rozkazem podpisał się ówczesny Naczelny Wódz Siły Zbrojnej Narodowej, generał Skrzynecki. W bitwie pod Grochowem wyróżnił się Wojciech Morawski, bratanek generała Franciszka Morawskiego. Proponujemy zapoznać się z krótkim opisem tego, co działo się pod Grochowem w roku 1831 oraz mowami żałobnymi na cześć generała Franciszka Morawskiego (autor Hieronim Kajsiewicz) oraz Wojciecha Morawskiego (autor Władysław Woliński).